Amprilan 10 mq N30 tablet

AMPRİLAN 1,25 mq, 2,5 mq, 5 mq və ya 10 mq tabletlər

AMPRILAN®

Beynəlxalq patentləşdirilməmiş adı: Ramipril

Tərkibi

Təsiredici maddə: 1 tabletin tərkibində 1,25 mq, 2,5 mq, 5 mq və ya 10 mq ramipril vardır.

Köməkçi maddələr: natrium-hidrokarbonat, laktoza monohidrat, natrium kroskarmelloza, jelatinləşdirilmiş nişasta, natrium stearilfumarat; 2,5 mq doza üçün – sarı dəmir oksidi (E172); 5 mq doza üçün – qırmızı dəmir oksidi (E172), sarı dəmir oksidi (E172).

Təsviri

Amprilan® 1,25 mq: ağ və ya demək olar ki, ağ rəngli, oval, düz, faslı tabletlərdir.

Amprilan® 2,5 mq: açıq sarı rəngli, oval, düz, faslı tabletlərdir.

Amprilan® 5 mq: çəhrayı rəngli, oval, düz, faslı, görünən nöqtəli daxilolmaları olan tabletlərdir.

Amprilan® 10 mq: ağ və ya demək olar ki, ağ rəngli, oval, düz, faslı tabletlərdir.

Farmakoterapevtik qrupu

Angiotenzinçevirici fermentin (AÇF) inhibitorları.

ATC kodu: C09AA05.

Farmakoloji xüsusiyyətləri

Farmakodinamikası

Təsir mexanizmi

Ramiprilat – ramiprilin qaraciyər fermentlərinin təsiri altında əmələ gələn aktiv metaboliti – uzunmüddətli təsirli angiotenzinçevirici ferment (AÇF) inhibitorudur (sinonimlər: kininaza II, dipeptidilkarboksidipeptidaza I).

AÇF plazmada və toxumalarda angiotenzin I-i damardaraldıcı təsirli angiotenzin II-yə çevirir və damargenişləndirici təsirli bradikininin parçalanmasını kataliz edir. Buna görə Amprilan® (ramipril) daxilə qəbul edildikdə angiotenzin II-nin əmələ gəlməsi azalır və bradikinin toplanır ki, bu da damarların genişlənməsinə və arterial təzyiqin (AT) enməsinə səbəb olur.

Ramiprilin səbəb olduğu kallikrein-kinin sisteminin plazma və toxumalarda aktivliyinin artması, prostaqlandin sisteminin aktivləşməsi və endoteliositlərdə azot oksidinin (NO) sintezinin stimullaşdırılması onun kardioprotektiv təsirini şərtləndirir.

Angiotenzin II aldosteronun əmələ gəlməsini stimullaşdırır; buna görə ramipril aldosteronun sekresiyasını azaldır və qan zərdabında kaliyin miqdarını yüksəldir. Plazmada angiotenzin II qatılığının azalması reninin sekresiyasına mənfi əks əlaqə tipli inhibəedici təsirini aradan qaldırır və plazma reninin aktivliyinin artmasına gətirib çıxarır.

Bəzi arzuolunmaz reaksiyaların (xüsusən «quru» öskürəyin) inkişafının bradikinin aktivliyinin artması ilə əlaqədar olduğu ehtimal edilir.

Farmakodinamik effektlər

Arterial hipertenziyalı xəstələrdə ramipril kompensator ürək yığılmaları tezliyinin artması olmadan həm uzanmış, həm də ayaqüstü vəziyyətdə AT-ni azaldır. Ramipril ümumi periferik damar müqavimətini (ÜPDM) əhəmiyyətli dərəcədə azaldır, demək olar ki, böyrək qan axınına və yumaqcıq filtrasiyasının sürətinə təsir göstərmədən.

Antihipertenziv təsir birdəfəlik dozanın daxilə qəbulundan təxminən 1–2 saat sonra özünü göstərməyə başlayır, maksimuma 3–6 saat ərzində çatır və 24 saat saxlanılır. Amprilan® ilə kurs müalicəsi zamanı antihipertenziv təsir tədricən arta bilər, adətən müntəzəm qəbulun 3–4-cü həftəsində sabitləşir və sonra uzun müddət saxlanılır. Preparatın qəfil dayandırılması AT-nin tez və əhəmiyyətli yüksəlməsinə səbəb olmur (kəsilmə sindromu yoxdur).

Arterial hipertenziyalı xəstələrdə ramipril miokard və damar divarı hipertrofiyasının inkişafını və irəliləməsini ləngidir.

Xroniki ürək çatışmazlığı (XÜÇ) olan xəstələrdə ramipril ÜPDM-ni azaldır (ürəyə postyüklənməni azaldır), venoz yatağın tutumunu artırır və sol mədəciyin doldurulma təzyiqini azaldır ki, bu da ürəyə preyüklənmənin azalmasına gətirib çıxarır. Bu xəstələrdə ramipril qəbulu zamanı ürək çıxışı, sol mədəciyin atım fraksiyası və fiziki yüklənməyə dözümlülük yaxşılaşır.

Diabetik və qeyri-diabetik nefropatiya zamanı ramipril böyrək çatışmazlığının irəliləmə sürətini və terminal mərhələyə çatma müddətini ləngidir və beləliklə hemodializ və ya böyrək transplantasiyasına tələbatı azaldır. İlkin mərhələlərdə albuminuriyanın tezliyini azaldır.

Yüksək ürək-damar riski olan xəstələrdə (təsdiqlənmiş ürəyin işemik xəstəliyi, anamnezdə periferik arteriyaların obliterasiyaedici xəstəlikləri, anamnezdə insult və ya ən azı bir əlavə risk amili olan şəkərli diabet) standart terapiyaya ramiprilin əlavə edilməsi miokard infarktı, insult və ürək-damar səbəbli ölüm hallarının tezliyini azaldır. Həmçinin ümumi ölüm göstəricilərini və revaskulyarizasiya prosedurlarına ehtiyacı azaldır, XÜÇ-nin yaranmasını və ya irəliləməsini ləngidir.

Kəskin miokard infarktının (KMİ) ilk günlərində (2–9-cu sutkalar) klinik əlamətləri olan ürək çatışmazlığı zamanı, KMİ-nin 3–10-cu günündən başlanmış ramipril müalicəsi ölüm hallarını (təxminən 27%), qəfil ölüm riskini (təxminən 30%), ağır dərəcəyə qədər irəliləmə riskini və sonrakı hospitalizasiya ehtimalını azaldır.

Ümumi populyasiyada, həmçinin şəkərli diabeti olan xəstələrdə – həm arterial hipertenziya, həm də normal AT göstəriciləri ilə – ramipril nefropatiya və mikroalbuminuriya riskini azaldır.

Farmakokinetikası

Sorulması

Daxilə qəbuldan sonra ramipril mədə-bağırsaq traktından tez sorulur (50–60%). Qida qəbulu sorulmanı ləngidir, lakin tamlığını dəyişmir. Sistemqabağı metabolizm/aktivasiya (əsasən qaraciyərdə hidroliz yolu ilə) nəticəsində yeganə aktiv metabolit – ramiprilat əmələ gəlir; onun AÇF-i inhibəetmə aktivliyi ramiprilə nisbətən təxminən 6 dəfə yüksəkdir. Həmçinin farmakoloji cəhətdən qeyri-aktiv diketopiperazin əmələ gəlir; o, sonradan qlükuron turşusu ilə konjuqasiya olunur; ramiprilat da qlükuronlaşır və diketopiperazin turşusuna metabolizə olunur.

Daxilə qəbuldan sonra ramiprilin bioavailabilityası 2,5 mq doza üçün təxminən 15%-dən 5 mq doza üçün təxminən 28%-ə qədər dəyişir. Aktiv metabolit – ramiprilatın bioavailabilityası 2,5 mq və 5 mq ramipril daxilə qəbulundan sonra təxminən 45% təşkil edir (eyni dozalarda venadaxili yeridilmə ilə müqayisədə).

Daxilə qəbuldan sonra plazmada ramipril və ramiprilatın maksimal qatılıqları müvafiq olaraq təxminən 1 və 2–4 saatdan sonra əldə olunur.

Paylanması

Plazma zülalları ilə birləşmə ramipril üçün təxminən 73%, ramiprilat üçün təxminən 56% təşkil edir. Venadaxili yeridilmədən sonra paylanma həcmi ramipril üçün təxminən 90 l, ramiprilat üçün təxminən 500 l-dir.

Metabolizmi

Ramipril intensiv sistemqabağı metabolizmə/aktivasiyaya məruz qalır; əsas aktiv metabolit ramiprilatdır. Digər metabolitlər (diketopiperazin törəmələri və qlükuronidlər) farmakoloji cəhətdən qeyri-aktivdir və ya zəif aktivdir.

Xaric olunması

Radioaktiv izotopla nişanlanmış ramiprilin (10 mq) daxilə qəbulundan sonra radioaktivliyin təxminən 39%-i bağırsaqla, təxminən 60%-i böyrəklərlə xaric olunur. Plazmada ramiprilat qatılığının azalması bir neçə fazada gedir: paylanma və xaric olma fazası (T½ təxminən 3 saat), keçid fazası (T½ təxminən 15 saat) və çox aşağı qatılıqlı son fazası (T½ təxminən 4–5 gün). Son faza AÇF reseptorları ilə möhkəm birləşmədən yavaş azad olma ilə əlaqədardır. Gündə ≥2,5 mq dozada sabit plazma qatılığı təxminən 4 günlük müalicədən sonra əldə olunur; kurs müalicəsində «effektiv» T½ dozadan asılı olaraq 13–17 saatdır.

Kreatinin klirensi 60 ml/dəq-dən az olduqda ramiprilatın və metabolitlərinin böyrəklərlə xaric olunması ləngiyir. Yüksək dozalarda (10 mq) qaraciyər funksiyasının pozulması ramiprilin aktiv ramiprilata çevrilməsini və ramiprilatın xaric olunmasını ləngidir. XÜÇ olan xəstələrdə 5 mq/sutka dozada 2 həftəlik müalicədən sonra plazma qatılıqları və AUC təxminən 1,5–1,8 dəfə artmış ola bilər. Yaşlı sağlam könüllülərdə (65–75 yaş) farmakokinetika gənc könüllülərdən əhəmiyyətli fərqlənmir.

İstifadəsinə göstərişlər

Arterial hipertenziya (monoterapiya və ya digər antihipertenziv preparatlarla, məsələn diuretiklər və «yavaş» kalsium kanallarının blokatorları ilə kombinasiyada).

Ürək-damar profilaktikası: aşağıdakı xəstələrdə ürək-damar xəstəlikləri və ölüm hallarının azalması:
– aterotrombotik ürək-damar xəstəlikləri (anamnezdə ürəyin işemik xəstəliyi, insult və ya periferik damar xəstəlikləri) və ya
– ürək-damar risk amillərinin ən azı biri ilə müşayiət olunan şəkərli diabet.

Böyrək xəstəliklərinin müalicəsi:
– diabetik nefropatiya və xroniki diffuz böyrək xəstəlikləri (preklinik və klinik mərhələlər) fonunda nefropatiya, o cümlədən aşkar proteinuriya ilə xroniki qlomerulonefrit;
– diabetik yumaqcıq nefropatiyasının başlanğıc mərhələsi (mikroalbuminuriya);
– ürək-damar risk amillərinin ən azı biri ilə müşayiət olunan diabetik yumaqcıq nefropatiyası (makroproteinuriya);
– qeyri-diabetik yumaqcıq nefropatiya (≥3 q/gün makroproteinuriya).

Simptomatik ürək çatışmazlığı (kombinə olunmuş terapiyanın tərkibində, xüsusən diuretiklərlə).

Kəskin miokard infarktından (KMİ) sonra ikincili profilaktika: miokard infarktının kəskin mərhələsində ürək çatışmazlığının klinik əlamətləri olan xəstələrdə ölüm hallarının azalması (KMİ-dən >48 saat sonra).

Əks göstərişlər

– Ramiprilə, preparatın hər hansı digər inqrediyentinə və ya digər AÇF inhibitorlarına qarşı yüksək həssaslıq.
– Anamnezdə angionevrotik ödem (irsi və ya idiopatik, həmçinin AÇF inhibitorları qəbulundan sonra).
– Qanın mənfi yüklənmiş səthlə kontaktına gətirib çıxaran ekstrakorporal müalicə (məsələn, bəzi yüksək axınlı poliakrilonitril membranlarla hemodializ/hemofiltrasiya; dekstran sulfatla AŞLP-aferez).
– Böyrək arteriyalarının hemodinamik əhəmiyyətli ikitərəfli stenozu və ya tək böyrək arteriyasının stenozu.
– Hemodinamik əhəmiyyətli aorta və ya mitral qapaq stenozu və ya hipertrofik obstruktiv kardiomiopatiya.
– Birincili hiperaldosteronizm.
– Arterial hipotenziya (sistolik AT <90 mm c.süt.) və ya qeyri-stabil hemodinamika.
– Ağır böyrək çatışmazlığı (kreatinin klirensi <20 ml/dəq/1,73 m²; klinik təcrübə kifayət deyil).
– Dekompensasiya mərhələsində XÜÇ (klinik təcrübə kifayət deyil).
– Amprilanın aliskiren tərkibli preparatlarla eyni vaxtda istifadəsi şəkərli diabet və ya orta/ağır dərəcəli böyrək çatışmazlığı (YFS <60 ml/dəq/1,73 m²) olan xəstələr üçün əks göstərişlidir.
– Diabetik nefropatiyalı xəstələrdə angiotenzin II reseptor antaqonistləri (AIIRA) ilə eyni vaxtda istifadə.
– Hamiləliyin ikinci və üçüncü trimestrləri.
– Laktasiya dövrü.
– 18 yaşa qədər uşaqlar və yeniyetmələr (klinik təcrübə kifayət deyil).
– Laktoza intolerantlığı, laktaza çatışmazlığı və ya qlükoza-qalaktoza malabsorbsiyası sindromu.

Kəskin miokard infarktı mərhələsində əlavə əks göstərişlər: NYHA IV funksional sinif ağır ürək çatışmazlığı; qeyri-stabil stenokardiya; həyati təhlükəli mədəcik ritm pozğunluqları; «ağciyər» ürəyi.

Xüsusi göstərişlər və ehtiyat tədbirləri

Müalicəyə başlamazdan əvvəl hiponatriemiya və hipovolemiya aradan qaldırılmalıdır. Əvvəl diuretik qəbul edən xəstələrdə diuretiklər mümkün qədər Amprilan®-a başlamazdan 2–3 gün əvvəl dayandırılmalı və ya dozası azaldılmalıdır (XÜÇ olan xəstələrdə dekompensasiya riski nəzərə alınmaqla).

İlk doza qəbulundan sonra, həmçinin doza və/və ya diuretik dozasının artırılmasından sonra xəstə ən azı 8 saat tibbi nəzarət altında olmalıdır. RAAS aktivliyinin yüksək olduğu xəstələrdə ilk dozada AT-nin həddən artıq enməsi riski yüksəkdir.

Bədxassəli arterial hipertenziya və ürək çatışmazlığı, xüsusən KMİ-nin kəskin mərhələsində müalicə yalnız stasionar şəraitdə başlanmalıdır. XÜÇ olan xəstələrdə ifadəli AT enməsi oliquriya və ya azotemiya, nadir hallarda kəskin böyrək çatışmazlığı ilə müşayiət oluna bilər.

Yaşlı xəstələrdə AÇF inhibitorlarına qarşı həssaslıq arta bilər; müalicənin əvvəlində böyrək funksiyasına nəzarət tövsiyə olunur. Koronar və ya beyin arteriyalarının aterosklerotik daralması olan xəstələrdə müalicə ciddi tibbi nəzarət altında başlanmalıdır.

Fiziki yüklənmə və/və ya isti hava şəraitində tərləmə və dehidratasiya riski səbəbindən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Müalicə zamanı spirtli içkilərin qəbulu tövsiyə olunmur. Keçici arterial hipotenziya AT sabitləşdikdən sonra müalicənin davamına əks göstəriş deyil; təkrar ifadəli hipotenziya zamanı doza azaldılmalı və ya preparat dayandırılmalıdır.

Aliskiren və ya AIIRA ilə RAAS-ın ikiqat blokadası AT-nin həddən artıq enməsi, hiperkaliemiya və böyrək funksiyasının pisləşməsi riskini artırır və tövsiyə olunmur; şəkərli diabet və/və ya YFS <60 ml/dəq/1,73 m² olan xəstələrdə aliskirenlə, diabetik nefropatiyada isə AIIRA ilə eyni vaxtda istifadə əks göstərişlidir.

AÇF inhibitorları qəbul edən xəstələrdə üz, ətraflar, dodaqlar, dil, udlaq və ya qırtlaq angionevrotik ödemi halları müşahidə olunmuşdur. Ödem və ya udma/tənəffüs pozğunluğu yarandıqda preparat dərhal dayandırılmalı, təcili yardım göstərilməlidir; xəstəxanaya yerləşdirmə və simptomlar tam keçənə qədər (ən azı 24 saat) müşahidə lazımdır. Bağırsaq angionevrotik ödemi də nəzərə alınmalıdır.

Həşərat zəhərlərinə (arı, eşşək arısı) desensibilizasiya və eyni vaxtda AÇF inhibitorları anafilaktik/anafilaktoid reaksiyaları başlada bilər; desensibilizasiya zəruridirsə AÇF inhibitoru müvəqqəti digər sinif preparatla əvəz edilməlidir. Müəyyən yüksək axınlı membranlarla hemodializ/hemofiltrasiya və dekstran sulfatla AŞLP-aferez zamanı ağır anafilaktoid reaksiyalar təsvir olunmuşdur – belə prosedurlar AÇF inhibitorları ilə eyni vaxtda aparılmamalıdır.

Qaraciyər funksiyası pozulmuş xəstələrdə reaksiya güclənə və ya zəifləyə bilər; ağır sirroz, ödem və/və ya assit zamanı RAAS əhəmiyyətli aktivləşə bilər. Cərrahi müdaxilədən (o cümlədən stomatoloji) əvvəl cərrah/anestezioloqa AÇF inhibitoru qəbulu barədə məlumat verilməlidir.

Laborator nəzarət: böyrək funksiyası (kreatinin), elektrolitlər (kaliy, natrium), periferik qan şəkli, qaraciyər fermentləri və bilirubin. Neytropeniya (neytrofillər <2000/mkl) aşkarlandıqda AÇF inhibitoru dayandırılmalıdır. Sarılıq və ya qaraciyər fermentlərinin əhəmiyyətli artması zamanı preparat dayandırılmalı və müşahidə aparılmalıdır.

Digər dərman vasitələri ilə qarşılıqlı təsiri

Əks göstərişli kombinasiyalar: mənfi yüklənmiş yüksək axınlı membranlarla hemodializ/hemofiltrasiya; dekstran sulfatla AŞLP-aferez; şəkərli diabet və ya orta/ağır böyrək çatışmazlığı olan xəstələrdə aliskiren; diabetik nefropatiyada AIIRA.

Tövsiyə olunmayan kombinasiyalar: kaliy duzları, kaliysaxlayıcı diuretiklər (amilorid, triamteren, eplerenon, spironolakton), digər hiperkaliemiyaya səbəb ola bilən vasitələr (o cümlədən AIIRA), trimetoprim, takrolimus, siklosporin – zərdabda kaliyin artması mümkündür.

Ehtiyat tələb edən kombinasiyalar: digər antihipertenziv vasitələr və AT-ni azaldan preparatlar (nitratlar, trisiklik antidepressantlar, anesteziklər, baklofen, alfuzosin, doksazosin, prazosin, tamsulosin, terazosin) – antihipertenziv təsirin potensiasiya; yuxugətirici, narkotik və ağrıkəsici vasitələr; vazopressör simpatomimetiklər – antihipertenziv təsirin azalması; allopurinol, prokainamid, sitostatiklər, immunosupressantlar, kortikosteroidlər – hematoloji reaksiya riski; litium duzları – litium qatılığının və toksikliyinin artması; hipoqlikemik vasitələr (insulin, sulfonilsidik törəmələri) – hipoqlikemiya riski; mTOR inhibitorları (məsələn, temsirolimus), vildagliptin – angionevrotik ödem tezliyinin artması.

Nəzərə alınmalı kombinasiyalar: QİƏP (indometasin, asetilsalisil turşusu) – antihipertenziv təsirin zəifləməsi, böyrək funksiyasının pozulması və hiperkaliemiya riski; heparin – hiperkaliemiya; natrium xlorid – antihipertenziv təsirin zəifləməsi; etanol – vazodilatasiya əlamətlərinin güclənməsi; estrogenlər – maye saxlanması ilə antihipertenziv təsirin zəifləməsi; həşərat zəhərlərinə desensibilizasiya – ağır anafilaktik reaksiya ehtimalının artması.

Hamiləlik və laktasiya dövründə istifadəsi

Hamiləlik

Hamiləlik qəbul edən xəstələrdə Amprilan® preparatının hamiləliyin birinci trimestri zamanı istifadəsi tövsiyə olunmur, hamiləliyin ikinci və üçüncü trimestrləri zamanı isə əks göstərişdir. Hamiləlik zamanı AÇF inhibitorları ilə müalicə dayandırılmalıdır və zəruri olduqda alternativ terapiya başladılmalıdır.

Angiotenzinçevirici fermentin / angiotenzin II reseptorlarının antaqonistlərinin (AIIRA) ikinci və üçüncü trimestrlərdə inhibə edilməsi, məlum olduğu kimi, insanlarda fetotoksikliyə (böyrək funksiyasının pozulması, oliqohidramnion, kəllənin sümükləşməsinin ləngiməsi) və yenidoğulmuşlarda toksikliyə (böyrək çatışmazlığı, hipotoniya, hiperkaliemiya) səbəb olur. Anaları AÇF inhibitorları qəbul edən körpələrdə hipotoniya, oliquriya və hiperkaliemiya halları diqqətlə müşahidə edilməlidir.

Xəstə Amprilan® preparatı qəbul etdiyi müddət ərzində hamilə qaldıqda, preparatın qəbulu mümkün qədər tez müddətdə dayandırılmalıdır və xəstə, istifadəsi zamanı körpə üçün daha az risk yaradacaq digər preparatlara keçirilməlidir.

Laktasiya dövrü

Laktasiya dövründə ramiprilin istifadəsinə dair kifayət qədər məlumatın olmaması səbəbindən Amprilan® qəbulu laktasiya dövründə tövsiyə olunmur. Laktasiya dövründə Amprilan® preparatı ilə terapiya zəruridirsə, ana südü ilə qidalandırma dayandırılmalıdır.

Nəqliyyat vasitələrini və digər potensial təhlükəli mexanizmləri idarəetmə qabiliyyətinə təsiri

Müalicə dövründə, xüsusən ilk dozadan sonra başgicəllənmə, psixomotor reaksiyaların və diqqətin azalması mümkündür; buna görə nəqliyyat vasitələrini və potensial təhlükəli mexanizmləri idarə edərkən ehtiyatlı olmaq lazımdır.

İstifadə qaydası və dozası

Preparat daxilə qəbul edilir. Tableti çeynəmədən, xırdalamadan, hər gün eyni vaxtda kifayət qədər maye ilə birlikdə bütöv şəkildə udmaq tövsiyə olunur. Preparat qida qəbulundan asılı olmayaraq qəbul edilir. Doza terapevtik effektə və dözümlülüyə görə fərdi seçilir. Müalicə adətən uzunmüddətlidir; müddəti həkim müəyyən edir.

Böyüklər

Arterial hipertenziya

Adətən başlanğıc doza səhər 2,5 mq 1 dəfə təşkil edir. Bu dozda 3 həftə və daha artıq müddətdə AT normallaşmazsa doza 5 mq/sutkaya qədər artırıla bilər. 5 mq dozası kifayət etmədikdə 2–3 həftədən sonra maksimal tövsiyə olunan sutkalıq doza – 10 mq-ə qədər artırıla bilər. Alternativ olaraq digər antihipertenziv vasitələr (diuretiklər və ya «yavaş» kalsium kanallarının blokatorları) əlavə edilə bilər. RAAS aktivliyinin yüksək olduğu xəstələrdə başlanğıc doza 1,25 mq ola bilər və müalicə tibbi nəzarət altında başlanmalıdır. Diuretik qəbul edən xəstələrdə mümkün qədər diuretik 2–3 gün əvvəl dayandırılmalı; dayandırılmadıqda müalicə 1,25 mq ilə başlanmalıdır.

Ürək-damar profilaktikası

Tövsiyə olunan başlanğıc doza 2,5 mq 1 dəfə/sutka. Dözümlülükdən asılı olaraq doza tədricən artırılır: 1 həftədən sonra dozanı ikiqat artırmaq, növbəti 3 həftə ərzində isə adətən saxlayıcı doza olan 10 mq 1 dəfə/sutkaya qədər yüksəltmək tövsiyə olunur. 10 mq-dən yüksək dozalar nəzarətli tədqiqatlarda kifayət qədər öyrənilməyib.

Böyrək xəstəliklərinin müalicəsi

Diabetik və ya qeyri-diabetik nefropatiya: tövsiyə olunan başlanğıc doza 1,25 mq 1 dəfə/sutka; doza 5 mq 1 dəfə/sutkaya qədər artırıla bilər. Bu vəziyyətlərdə 5 mq-dən yüksək dozalar nəzarətli klinik tədqiqatlarda kifayət qədər öyrənilməyib.

Mikroalbuminuriyalı şəkərli diabet: başlanğıc 1,25 mq 1 dəfə/sutka; 2 həftədən sonra 2,5 mq, daha 2 həftədən sonra 5 mq.

Ən azı bir ürək-damar risk amili olan şəkərli diabet: başlanğıc 2,5 mq 1 dəfə/sutka; 1–2 həftədən sonra 5 mq, daha 2–3 həftədən sonra hədəf doza 10 mq.

≥3 q/gün makroproteinuriyalı qeyri-diabetik nefropatiya: başlanğıc 1,25 mq 1 dəfə/sutka; 2 həftədən sonra 2,5 mq, daha 2 həftədən sonra 5 mq.

Simptomatik ürək çatışmazlığı

Diuretiklərlə sabitləşdirilmiş xəstələrdə tövsiyə olunan başlanğıc doza 1,25 mq 1 dəfə/sutka. Doza 1–2 həftəlik intervalla ikiqat artırılaraq maksimal 10 mq/sutkaya qədər yüksəldilə bilər. 2,5 mq və daha yüksək sutkalıq doza bir dəfə və ya iki qəbulda verilə bilər; iki qəbul üstün tutulur.

Kəskin miokard infarktından sonra ikincili profilaktika

Klinik və hemodinamik cəhətdən sabit xəstədə KMİ başlanmasından 48 saat sonra başlanğıc doza 3 gün ərzində 2,5 mq gündə 2 dəfədir. İlkin 2,5 mq dozaya dözülmədikdə 2 gün ərzində 1,25 mq gündə 2 dəfə qəbul edilir, sonra 2,5 mq və 5 mq gündə 2 dəfəyə qədər artırılır. Əgər dozanı artırmaq olmursa (2,5 mq gündə 2 dəfəyə çatdırıla bilmirsə), müalicə dayandırılmalıdır.

Sonra doza 1–3 günlük intervalla ikiqat artırılaraq hədəf saxlayıcı doza – 5 mq gündə 2 dəfəyə çatdırılır. Mümkün olduqda saxlayıcı doza sutkada 2 qəbula bölünür. KMİ-dən dərhal sonra ağır ürək çatışmazlığı (NYHA III–IV) olan xəstələrdə təcrübə kifayət deyil; belə xəstələrdə müalicə ən aşağı doza – 1,25 mq 1 dəfə/sutka ilə başlanmalı və hər doza artımında xüsusi ehtiyat gözlənilməlidir.

Xüsusi xəstə kateqoriyaları

Böyrək funksiyası pozulmuş xəstələr: kreatinin klirensi ≥60 ml/dəq – başlanğıc doza dəyişdirilməyə bilər (2,5 mq/sutka), maksimal 10 mq; 30–60 ml/dəq – başlanğıc 2,5 mq, maksimal 5 mq; 10–30 ml/dəq – başlanğıc 1,25 mq, maksimal 5 mq; hemodializ alan hipertenziyalı xəstələr – başlanğıc 1,25 mq, maksimal 5 mq (dializ seansından bir neçə saat sonra).

Maye və elektrolit itkisi tam korreksiya olunmamış, ağır arterial hipertenziyalı və AT-nin həddən artıq enməsi riski olan xəstələr: başlanğıc doza 1,25 mq/sutka.

Əvvəl diuretik terapiyası alan xəstələr: mümkün qədər diuretik 2–3 gün əvvəl dayandırılmalı və ya dozası azaldılmalı; müalicə səhər 1,25 mq ilə başlanmalı; ilk doza və hər doza artımından sonra ən azı 8 saat müşahidə.

Yaşlı xəstələr (>65 yaş): başlanğıc doza 1,25 mq/sutkaya qədər azaldılır.

Qaraciyər funksiyası pozulmuş xəstələr: AT reaksiyası güclənə və ya zəifləyə bilər; müalicənin əvvəlində diqqətli tibbi nəzarət lazımdır; maksimal icazə verilən sutkalıq doza 2,5 mq.

Əlavə təsirləri

Əlavə təsirlərin tezliyi: çox tez-tez (≥1/10); tez-tez (≥1/100 – <1/10); bəzən (≥1/1000 – <1/100); nadir (≥1/10000 – <1/1000); çox nadir (<1/10000); tezliyi məlum deyil.

Ürək: bəzən – miokard işemiyası (o cümlədən stenokardiya tutması və ya miokard infarktı), taxikardiya, aritmiyalar, ürək döyünməsi hissi, periferik ödemlər.

Damarlar: tez-tez – AT-nin həddən artıq enməsi, ortostatik hipotenziya, sinkopal vəziyyətlər; bəzən – üzə qan axını («qızarmalar»); nadir – stenozlaşdırıcı damar zədələnmələri fonunda qan dövranının pozulması, vaskulit; tezliyi məlum deyil – Reyno sindromu.

Sinir sistemi: tez-tez – baş ağrısı, başgicəllənmə; bəzən – vertiqo, paresteziya, dad itkisi/pozğunluğu; nadir – tremor, tarazlıq pozğunluğu; tezliyi məlum deyil – beyin işemiyası (o cümlədən işemik insult və keçici beyin qan dövranı pozğunluğu), psixomotor reaksiyaların azalması, yanma hissi, parosmiya.

Görmə orqanları: bəzən – görmə pozğunluqları (bulanıqlıq); nadir – konjunktivit.

Eşitmə: nadir – eşitmə pozğunluğu, qulaqda cingilti.

Psixika: bəzən – depressiv əhval, narahatlıq, əsəbilik, hərəkət həyəcanı, yuxu pozğunluğu (o cümlədən yuxululuq); nadir – şüurun qarışması; tezliyi məlum deyil – diqqət pozğunluğu.

Tənəffüs sistemi: tez-tez – «quru» öskürək (gecə və uzanmış vəziyyətdə güclənən), bronxit, sinusit, təngnəfəslik; bəzən – bronxospazm (o cümlədən bronxial astmanın ağırlaşması), burun tutulması.

Mədə-bağırsaq: tez-tez – mədə-bağırsaqda iltihabi reaksiyalar, həzm pozğunluğu, qarın nahiyəsində narahatlıq, dispepsiya, ishal, ürəkbulanma, qusma; bəzən – pankreatit (ölümlə nəticələnən hallar çox nadir), mədəaltı vəzi fermentlərinin artması, nazik bağırsağın angionevrotik ödemi, yuxarı qarın ağrısı (o cümlədən qastritlə əlaqədar), qəbizlik, ağız selikli qişasının quruluğu; nadir – glossit; tezliyi məlum deyil – aftöz stomatit.

Qaraciyər və öd yolları: bəzən – qaraciyər fermentlərinin və konjuqasiya olunmuş bilirubinin artması; nadir – xolestatik sarılıq, hepatosellulyar zədələnmə; tezliyi məlum deyil – kəskin qaraciyər çatışmazlığı, xolestatik və ya sitolitik hepatit.

Böyrək və sidik yolları: bəzən – böyrək funksiyasının pozulması (o cümlədən kəskin böyrək çatışmazlığı), sidik miqdarının artması, əvvəlki proteinuriyanın güclənməsi, sidik cövhəri və kreatininin artması.

Reproduktiv sistem: bəzən – keçici impotensiya (erektil disfunksiya), libidonun azalması; tezliyi məlum deyil – ginekomastiya.

Qan və limfa: bəzən – eozinofiliya; nadir – leykopeniya (o cümlədən neytropeniya və aqranulositoz), eritrositlərin və hemoqlobinin azalması, trombositopeniya; tezliyi məlum deyil – sümük iliyi hematopoezinin basılması, pantsitopeniya, hemolitik anemiya.

Dəri və dərialtı toxuma: tez-tez – dəri səpgisi (xüsusən makulopapulyar); bəzən – angionevrotik ödem (o cümlədən ölümlə nəticələnə bilən), qaşınma, hiperhidroz; nadir – eksfoliativ dermatit, ürtiker, onixolizis; çox nadir – fotosensibilizasiya; tezliyi məlum deyil – toksik epidermal nekroliz, Stivens–Conson sindromu, multiform eritema, pemfiqus, psoriazın ağırlaşması, psoriazabənzər dermatit, pemfiqoid və ya likenoid ekzantema/enantema, alopesiya.

Skelet-əzələ və birləşdirici toxuma: tez-tez – əzələ qıcolmaları, mialgiya; bəzən – artralgiya.

Endokrin: tezliyi məlum deyil – antidiuretik hormonun qeyri-adekvat sekresiyası sindromu.

Metabolizm: tez-tez – plazmada kaliyin artması; bəzən – anoreksiya, iştahın azalması; tezliyi məlum deyil – hiponatriemiya.

İmmun sistem: tezliyi məlum deyil – anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar, antinuklear anticisimlərin titrinin artması.

Ümumi pozğunluqlar: tez-tez – döş qəfəsində ağrı, yorğunluğun artması; bəzən – bədən temperaturunun yüksəlməsi; nadir – asteniya.

Doza həddinin aşılması

Simptomları: həddən artıq periferik vazodilatasiya ilə AT-nin ifadəli enməsi və şok, bradikardiya, su-elektrolit pozğunluqları, kəskin böyrək çatışmazlığı, stupor.

Müalicəsi: mədənin yuyulması, adsorbentlərin qəbulu (mümkün qədər ilk 30 dəqiqə ərzində). İfadəli AT enməsi zamanı dövran edən qan həcminin və su-elektrolit balansının bərpasına α1-adrenergik agonistlər (norepinefrin, dopamin) əlavə edilə bilər. Dərman terapiyasına cavab verməyən bradikardiya zamanı müvəqqəti süni ritm tənzimləyicisi tələb oluna bilər. Doza həddinin aşılması zamanı zərdabda kreatinin və elektrolitlərə nəzarət lazımdır.

Buraxılış forması

Tabletlər 1,25 mq, 2,5 mq, 5 mq, 10 mq. 7 və ya 10 tablet blisterdə (OPA/Al/PVC – Al folqa). 2, 4, 8, 12 və ya 14 blister (7 tabletlik) və ya 3, 6 və ya 9 blister (10 tabletlik) içlik vərəqə ilə birlikdə karton qutuya qablaşdırılır. Bütün qablaşdırma ölçüləri satışda olmaya bilər.

Saxlanma şəraiti

25°C-dən yuxarı olmayan temperaturda saxlamaq lazımdır. Uşaqların əli çatmayan yerdə saxlamaq lazımdır.

Yararlılıq müddəti

1,25 mq tabletlər – 2 il; 2,5 mq, 5 mq və 10 mq tabletlər – 3 il. Yararlılıq müddəti bitdikdən sonra istifadə etmək olmaz.

Aptekdən buraxılma şərti

Resept əsasında buraxılır.

İstehsalçı

KRKA, d.d., Novo mesto, Šmarješka cesta 6, 8501 Novo mesto, Sloveniya.

Azərbaycanda Nümayəndəlik

Xocalı prospekti 55, AGA Biznes Mərkəzi.
Tel.: (+99412) 464 40 22/23; (+99450) 264 29 27